Yalan haber nasıl yapılır ?

Bu yazıyı hedefine gazetecilik mesleğini yerleştirmiş arkadaşlara rehber olması amacıyla yazıyorum.

19 Lt Damacana
19 Lt Damacana

Yalan haber yapmayı yemek yapmaya benzetebilirsiniz. Gerçek haberde olaylar kendiliğinden olur, siz bunun iletimine vasıta olursunuz fakat yalan haberi sizin pişirip sunmanız gerekir ki bunun için de öncelikle malzemeye ihtiyacınız vardır. Gelin –güncel- bir örnekle adım adım gidelim. Böylece daha iyi anlaşılır.

Malzemeler:

-İlgi çekecek bir konu (sağlık, cinsellik, vs.)
-Tehdit, fayda, bedavacılık, özellikle cinsellik,
-Konu ile ilgili kimsenin anlamayacağı bilimsel ya da teknik terimler.
-Konu ile ilgili bir firma (tercihen yakın arkadaş, ahbaplar da faydalansın gibisinden)
-Tercihen televizyon programı ve bu konu üzerine konuşacak birkaç alakasız gazeteci (sağlık konusunda spor yazarı mesela ki kimse soru soramasın)
-Bazı kuruluşlar tarafından yayınlanmış raporlar (nasıl olsa gerçekliğini kimse sorgulayamaz)
-Tabi bir de yabancı kaynak verirsek tadından yenmez

Biz yakın zamana kadar çok tartışılması ve hala insanların aklını meşgul eden bir konu olduğu için “arsenikli su ve damacanaların insan sağlığını tehdit etmesi hatta öldürmesi” konusunu seçtik. Hem sağlıkla ilgili, hem toplumun her kesimini kapsıyor, hem de kimsenin bilmeyeceği bilimsel terimler kullanabiliriz.

Etkileyici bir başlıkla başlayalım. “Damacanalar öldürüyor!” mesela. Haberin ne kadar önemli olduğunu vurgulaması açısından süper bir başlık olur. Sonra biraz teknik bilgi verelim.

“polikarbonatın hammaddesi olan Bisphenol A (BPA)’nın vücuda girmesi durumunda potensiyel olarak bazı sağlık sorunlarına yol açabileceği”

“Abovv Bisphenol A öldürüyormuş. Eee o zaman ne yapmalıyız.” İşte bu noktada hemen uyarı geliyor.

“Eğer damacananın altında üçgen geri dönüşüm logosu içinde 3 veya 7 rakamını görüyorsanız bu damacanalar sağlığınız açısından tehlike yaratıyor anlamına geliyor.”

“Hmm o zaman dikkat etmeli. Hemen bakalım damacananın altına. Eyvah. Bizim damacanada 7 yazıyor.” Vee itirazları engellemek için yabancı kaynaklara bir bakalım ne demişler bu konuda.

“İngiltere Gıda Standartları Enstitüsü’nün açıklamasına göre gün içinde almış olduğunuz BPA miktarının vücut ağırlığınızla dengeli bir uyum içinde olması gerekiyor. Sahip olduğunuz kilo başına günde 50 mikrogram kimyasal madde ‘normal değer’ olarak kabul ediliyor.”

Olaya İngiliz bilim adamlarının da görüşlerini ekledikten sonra (burada İsviçreli bilim adamları olsa daha bir etkili olur ama malzemelerde bu var şimdilik) insanlara ne yapmaları gerektiği konusunda birkaç bilgi de verirseniz sizin güvenilirliğiniz de o oranda artar ve haberiniz daha bir çarpıcı olur.

“Eğer suyunuzu damacana veya şişeler içinde alıyorsanız altındaki üçgen logonun içinde “1” rakamı olmasına dikkat edin. Bu rakam damacananın BPA (Bisphenol A) içermediğini gösteriyor.”

Ve tamamdır. Haberimiz hazır. Artık insanlar sabah kimi kahvaltı masasında, kimi iş yolunda gazetesini açtığında sizin attığınız başlığı görüp gözleri fal taşı gibi açılmış vaziyette panikle en yakın damacanaya koşacak. Sonrasında ise birbirlerine sormaya başlayacak:

-Komşu bizim damacanada 7 yazıyor, sizinkinde ne yazıyor?
-Ay sorma valla bizde de 7 yazıyor. Bunca zaman kanserli suyu içmişiz.

Kanserli su ! Yuh artık! Nerende nereye!

Evet nereden nereye geldiğine bir de gerçeklerle bakalım isterseniz. Dünya genelinde kabul edilen bir standart vardır. Sağlık Bakanlığı’nın da kabul ettiği rakam 0,6 mg/lt dir. Su dolu olarak 40C sıcaklıkta 10 gün bekletilen su damacanasının içerisindeki suya giren BPA (Bisphenol A) miktarı ise 0,005 mg/lt dir. Su damacanalarının polikarbondan yapılmasının sebebi de yine tüm dünyada, camdan sonra, en sağlıklı ve uygun madde olmasıdır.

Damacanaların altındaki 7 rakamına gelince. Bu rakam bahsi geçen damacananın polikarbon maddesinden yapıldığını gösteren bir işarettir ve damacana üretimi yapan firmaların döküm kalıplarında standart olarak yer alır, keyfe göre değil. Şişelerin altında yer alan 1 rakamı ise hammaddesinin “Pet” olduğunu gösterir. Ve aslında damacanalardaki sular öldürücü falan değildir.

Özet olarak herkesi ilgilendiren bir konuda, etkileyici bir başlık kullanarak, yabancı kaynakları da referans gösterip, sansasyon yaratacak bir haber yaptık. Böyle haberler bu günlerde birçok gazete ve internet sitelerinde dolaşmakta. Lütfen gerçekliğini uzmanlarına danışmadan ya da araştırmadan inanmayın.

Sağlıcakla.

  • reply UB ,

    Güzel bir rehber olmuş. Basın yayın organlarının ihtiyacını uzunca bir süre karşılayacaktır bu rehber. 🙂

    Aklıma Penguen’deki Adım Adım kılavuzları geldi. Adım Adım Yalan Haber Yapma Klavuzu 😀

    • reply MonteCito ,

      ne yazık ki bunlar acı gerçekler.. kimlere inanmamız gerektiğini bilemez olduk 🙁

      • reply Anonymous ,

        COK GUZEL YAZI OLMUS.BU EKONOMIK KRIZDE KAC KISI BU ISTEN EVINE EKMEK GOTURUYO KIMSE FARKINDA DEGIL.LUFFEN INSANLAR BI SEYLER YAPSIN ISSIZ KALIYORUZ.BU KADAR ALCAKLIK OLMAZ.

        • reply Hokkabaz ,

          Bu konuda biz gerçekten açık ara önde olduğumuzu düşünüyoruz. Üfürük Yalan Haber Sitesi

          • reply MonteCito ,

            Güzel bir çalışma yapmışsınız. Daha önce görmemiştim. 🙂

            • reply icimdengeldigigibi ,

              Mümin bey öncelikle ilginiz ve bilgilendirmeniz için size teşekkür ediyorum…Gerek yazınızın başlığı gerekse içeriğini incelediğimde “acaba yanlışmı anlaşıldım”diye huzursuz oldum açıkçası…Amacım sadece başımdan geçen bu tecrübeyi aktarmaktı.dikkat ederseniz marka ismi vs.kullanmadım ya da ilgi çekici bir başlık.Umuyorum tarafınızdan yanlış anlaşılmamışımdır. 🙁
              Doğrudur kabul ediyorum uzmanına danışılmalı dır ancak o kadar çok su bayiisi varken bidon değişimi bugüne kadar hiç problem olmamışken görevlinin o bidonu bırakması ve söyledikleri beni şaşırttı.Sadece bu konuşmada geçenleri aktarmak istemiştim…
              Tekrar ilginize teşekkür eder,iyi haftasonları dilerim.

              • reply Mümin Erakbaş ,

                Asıl ben çok özür diliyorum. Bahsettiğim yanlışlık sizinle ilgili değil de bayinin size verdiği yanlış bilgiyle ilgiliydi. Tabi ki siz her türlü ihtimali değerlendirmek zorundasınız. Ve başınızdan geçenleri yazacaksınız ki diğer okuyucularınız da bu konuda fikir sahibi olsun. Eğer şu yazı altında birkaç kişinin doğru bilgi almasına aracı olmuşsak ne mutlu size, ne mutlu bana.

                İyi günler diliyorum tekrar.

                • reply haber ,

                  hahahahah resmen yarıldım yaa okurken elinize kolunuza sağlık bu kriz döneminde okadar sıkıntı içinde gülmeyi başardım sayenizde.

                  • reply polikarbon ,

                    makaleniz için tebrik ediyorum samimi anlamda :)))

                    Bir Cevap Yazın