Aytmatov’u kaybettik

Üniversiteye geldiğim ilk yıldı. Büyüdüğüm kasabada kitap sahibi olmak il merkezine giden birine sipariş vermeyi gerektirdiği için ve dahi imkanlar sınırlı olduğu için çok fazla içli dışlı olamadığım kitaplarla büyük mağazalara gidip kitap rafları arasında, kağıt kokusu cigerlerime işleyinceye kadar, saatlerce dolaşarak hasret giderdiğim yıllardı. İsmini duyduğum ama okumadığım bir yazarın kitabını görmüş, önce tereddütle en ince olanına uzanmıştım. “Toprak Ana” yazıyordu kitabın üzerinde. Alıp getirdiğim kitabı okumaya başlayınca bir arka sayfada ne olacak merakıyla hızlı hızlı okuyordum ki uzun zaman öss hazırlık kitaplarından başka birşey okumamış birisi için gayet hızlıydı bence. Çok etkilendiğim, zaman zaman okurken ağladığım (hüngür hüngür olmasa da gözlerimin dolduğunu biliyorum) bu kitaptan başkalarını da okumalıydım. Hemen gidip bu sefer en kalın kitabını almıştım çünkü tereddüt kalmamıştı içimde. Bunun adı da “Dişi Kurdun Rüyaları” idi. Sayfaları ardı ardına çevirirken hayatı kitaplar içinde geçmemiş olan ben her cümleden etkilenmeye devam ediyordum. Bir de Sepetçioğlu’nun kitaplarını (Dünki Türkiye Dizisi) okumuştum buna benzer, zaten başka kitap da okumamıştım neredeyse. Zaman ilerledi, üzerinden birkaç yıl geçti. Okuma alışkanlığı daha çok mesleki kitaplara kaydı. Ama Aytmatov’un verdiği tat unutulmadı.

Geçtiğimiz hafta gazetede görünce sadece “nee” gibi anlamsız bir serzeniş yükseldi içimden. Aytmatov insan değil o ölmemeli gibi bir düşünce vardı sanki içimde. Ama oldu işte. Aytmatov öldü. Başımız sağolsun.

Chinghiz Aitmatov

Image via Wikipedia

Cengiz Aytmatov kimdir?

12 Aralık 1928 tarihinde Kuzeybatı Kırgızistan’daki Talas eyaletinin Şeker köyünde doğdu. Babası Törekul Aytmatov, annesi Nagima Hamzayevna Aytmatova’dır. Adı, Cengiz Han‘dan esinlenerek konulmuştur.
Yazmaya bu yıllarda Pravda gazetesinde başladı. Ardından, yazdığı eserleriyle üne kavuştu ve 1957 yılında Sovyet Yazarlar Birliği’ne üye kabul edildi. 1963‘te Lenin Ödülü’nü aldı. Yapıtları yüz ellinin üstünde dile çevrildi. Sovyetler Birliği‘nin dağılması ve Kırgızistan’ın bağımsızlığına kavuşmasından sonra ülkesini Lüksemburg‘da büyükelçi olarak temsil etti.

Eserlerinden bazıları:

  • Dağlar Devrildiğinde-Ebedi Nişanlı (Son romanı – 2007)
  • Darağacı – Dişi kurdun Rüyaları (Плаха, 1988)
  • Gün Olur Asra Bedel ,(Kırgız Türkçesi Кылым карытар бир күн),(Rusça И дольше века длится день, 1980),
  • Fuji-Yama (Восхождение на Фудзияму, Fuji Dağının Tepesi 1973)
  • Beyaz Gemi (Kırgız Türkçesi, Ак кеме : Ak Keme) (RusçaБелый пароход, 1970)
  • Selvi Boylum Al Yazmalım , (1970)
  • Elveda, Gülsarı! (Прощай, Гульсары, 1966)
  • Dağlar ve Steplerden Masallar (Повести гор и степей, 1963)
  • İlk Öğretmenim (Первый учитель, 1962)
  • Cemile (Kırgız Türkçesi Жамийла, Rusça Джамиля, 1958)
  • Yüzyüze (Лицом к лицу, 1957)
  • Yüzyüze (Лицом к лицу, 1957)
  • Zorlu Geçit (1956)
  • Toprak Ana
  • Cengiz Han’a Küsen Bulut
  • Çocukluğum
  • Kırmızı Elma

İlgili linkler:

Google : Cengiz Aytmatov
britannica: Cengiz Aytmatov
wikipedia: Cengiz Aytmatov
Vikipedia: Cengiz Aytmatov
NTVMSNBC: Cengiz Aytmatov
Ötuken Neşriyat: Cengiz Aytmatov

Bir Cevap Yazın